Dopo 150 anni siamo ancora un popolo fiero che guarda al proprio futuro

 

Testi della pagina del Corriere del Veneto del 22 Ottobre 2016

Al Popolo Veneto
Veneti, dopo 150 àni de dominsasión sóto ła Republica Italiana e el Regno d’Italia 1866-2016, dopo 52 àni sóto el Regno Lonbardo Veneto de emanasión Asburgica 1814-1866, dopo 9 àni sóto el Regno d’Italia dirèto da ła Francia 1805-1814, dopo altri 17 àni de dominio austriaco rivà dopo i sacheji de Napoleon 1797-1814, uncó semo ciamà a festejar l’aniversario del referendum che ga portà, cofà che serte lapide comemorative le riporta, al “ricongiungimento” del Veneto a l’Italia.corriere-veneto
Uncó xe pì che mai vivo in tanti Veneti, no on ricordo nostaljico del pasà, ma na vixion łungimirante del futuro del nostro Popolo e de ła nostra Tera. Sensa saver chi che semo stà, no savaremo mai chi che semo e chi che saremo; sta roba se pol far solo che ‘traverso on forte riciamo a ła nostra identità de Popolo Veneto, che ła ga da baxarse so on studio ‘tento de ła nostra Storia, de i nostri sìnbołi, del nostro patrimonio artìstego e de ła nostra Łengua Veneta.
Purtropo, so sti 219 àni da ła fine de ła Serenìsima, el nostro Popolo par raquante volte el xe stà colpìo da desgrasie che gà ris-cià de farlo sparire.
Napoleon el ga fato scalpełàr via tuti sìnbołi in piera del Leone Marcian, portando via e desfando el nostro patrimonio artìstego e i ostrìasi i ga sevità a portar vanti na doninasion spietà dei teritori veneti, sóto on rejime ‘ncora aristocràdego. Co l’anesión al Regno d’Italia, verso fine otosento, xe scumisià na emigrasión mai vista prima verso soratuto el Sud America, par via de ła granda povartà che xera rivà, portà da ła dominasión de i Savoia. Soi primi del ‘900, ła nostra tèra ga visùdo i dixastri de ła Prima Goera Mondiałe: paexi intieri xe sta scancełà, co ła campagne spopołade. E dopo, co ła Seconda Goera Mondiałe, par colpa de l’ocupasión tedesca de ła nostra Tera, tanti i xe sta i bonbardaminti e i conbatiminti fra partijani e tedeschi/fasisti consumà senpre qua in Veneto. Sol dopogoera ghemo visto na nova emigrasión verso stavolta no soło che l’America Łatina ma anca Belgio, Francia e Germania: se stima che, fra el 1866 e el 1966, pì de 3,3 miłioni de veneti i gabia ‘bandonà la nostra Tera, prima Rejon in Italia pa nùmaro de emigrài soi primi 100 àni de anesion.
Ma el spirito identitario veneto el se ga senpre risvejà in tute łe ocaxión, sia in forma viołenta che non, basta ricordar łe Pasque Veronexi – na ribełión spontanea e feroce dei Veneti sóto l’ocupasión de Napoleon – o ła Republica de San Marco de Daniele Manin, che ła gà rexistìo a łe trupe ostriache pa pì de un àno, fin l’agosto del 1849 o, pa far n’altro exenpio, come i Serenìsimi che sol 1997 i ga ocupà pa qualche ora Piàsa San Marco.
Ła emigrasión de Veneti, per colpe che non xe de sicuro sue de łori, ła xe na forma pasiva de risvejo identitario: ła emigrasión ła xe fruto de ła mancansa totałe de fiducia no soło che pa ła condisión de el prexente, ma anca pa queła futura.
Cosa xe da far, ałora? Ribełarse o ‘ndare via. Miłioni de persone, urtà da ła povartà, no łe gà preferìo ribełarse ma ła ga decisésto de ‘ndar via pa crearse na nuova Patria, un nuovo futuro, fora dal Veneto. Chi che xe ‘ndà via dopo ła unión d’Italia el credéa fursi so on canbiamento in mejo de le so condisión de vita? Chi che xe scanpà dopo łe dó Goere Mondiałi credéveło fursi so ła capasità del Stati itałian de ricostruir on futuro prospero pa łe popołasión del Veneto? I nostri i xe ’ndà via, e qua sta ła resposta: NO!
Dognimodo, l’atacamento fra on Poloło e ła so Tera comunque e dapartuto el rexiste. Ła voja de tegner viva ła propia łengua, łe propie feste popołari, ła propia memoria stòrega, i propi sìnbołi miłenari dal Braxil al Veneto, i xe ła testimoniansa ciara e lanpra che el Popoło Veneto existe.
El mesajo ai Veneti de uncó el xe queło de ’ndar vanti sol percorso identitario, pa riafermar co gran forsa el fato de sentirse Popoło. Prima de qualsiasi rivendicasión połìdega, ghe vołe ła rivendicasión identitaria. Se el Popoło Veneto no’l xe consapevołe de ła propia existensa, no se podarà de sicuro sercar de rivendicar na independensa de na Tera sligà dal on Popoło. Soło co i Veneti, prima de qualsiasi orientamento połìdego, i dichiarerà “Noaltri semo Veneti”, ałora soło da qua ła połìdega ła podarà łaorar pa darghe al Popoło ła so Tera.
Ła rescoverta de l’identità łe on łaoro łongo da far ben rento on Stato indove ła nostra Łengua ła xe degradà a diałeto e ła nostra Republica miłenaria a Region, ła nostra Storia e el nostro patrimonio artìstego rełegà a poche pajinete soi łibri de scoła, el nostro Gonfałón marciano sostituìo dal tricołor, e el nostro èsar Veneti sostituìo da l’èsare italiani…
Veneti, da pì de 200 àni ghemo perdésto ła nostra independensa: no stemo farse scancełar come Popolo. Ła poetésa miłanese Alda Merini on dì ła ga scrito “i Veneti hanno la fortuna di avere una lingua che è poesia in sé, una musica perfetta…”. Veneti: parlè veneto, studiè ła storia del Veneto, visitè i nostri belìsimi muxei, visitè Venesia e ła storia dei so sestieri e dei so pałàsi che ła nostra no ła ga da èsar ła generasión dei Ultimi Veneti: semo Veneti da mejara de àni e vołemo restar Veneti par senpre. I vołe che ła so storia ła deventi ła nostra storia, i vołe che ła so cultura ła diventi la nostra cultura, i vołe che ła so łengua ła deventi la nostra łengua… No grasie: Noaltri ła Nostra Storia, ła Nostra Cultura e ła Nostra Łengua łe gavemo xà.

  • Nicolò scrive:

    Belo belo, bravi!
    Mi, parò, vorìa lezare anca la letera ai altri italiani, grasie!

  • Leopoldo Giacomin scrive:

    Nialtri gavemo da troare el sistema par riussire a ‘vere el massimo de la nostra lengua, de la nostra cultura, de la nostra storia, de la nostra identità par nialtri e par quei ke vièn dopo.

  • Scrivi on comento

    Lascia un commento

    Il tuo indirizzo email non sarà pubblicato. I campi obbligatori sono contrassegnati *